ปวดส้นเท้า ปวดรองช้ำ พังผืดฝ่าเท้าอักเสบ

  "หมอคะ! ส้นเท้าหนูมันปูดออกมา แดงเถือกเลย ใส่คัทชูทีไรน้ำตาเล็ดทุกที... นี่หนูเป็นรองช้ำเหมือนแม่หรือเปล่าคะ?" เสียงโอดโอยของ "น้องจอย" สาวออฟฟิศวัย 28 ปี ดังมาแต่ไกล พร้อมกับถอดรองเท้าส้นสูงคู่สวยให้หมอดู ที่บริเวณด้านหลังส้นเท้าของเธอมีตุ่มนูนแข็งๆ แดงก่ำ เหมือนโดนรองเท้ากัดซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนบวมเป่ง หลายคนมักสับสนครับ พอปวด "ส้นเท้า" ก็เหมาว่าเป็น "รองช้ำ" (Plantar Fasciitis) ไปเสียหมด แต่ความจริงแล้ว อาการปวดที่ "ด้านหลัง" กับ "ด้านล่าง" ของส้นเท้านั้น เป็นคนละโรคกันอย่างสิ้นเชิง! วันนี้หมอเก่งจะพาไปรู้จักกับ "คู่กรณี" ของคนรักสวยรักงามที่ชอบใส่รองเท้าคับๆ โรคนี้มีชื่อเท่ๆ ว่า Haglund’s Deformity หรือที่หมอเรียกง่ายๆ ว่า "โรคตุ่มนูนหลังส้นเท้า" ครับ ความจริงที่หมออยากบอก: "ปวดคนละที่... โรคคนละอย่าง" อย่างแรกที่ต้องทำความเข้าใจ คือ "ทำเลที่ตั้ง" ของความเจ็บครับ โรครองช้ำ (Plantar Fasciitis): จะปวดที่ "ใต้ฝ่าเท้า" (จุดที่เหยียบพื้น) มักเจ็บจี๊ดตอน "ก้าวแรกหลังตื่น...

  ตื่นมาตอนเช้า ก้าวแรกเหมือนเหยียบตะปู! เดินๆ ไปแล้วดีขึ้น แต่พอนั่งพักแล้วลุกเดินใหม่ก็เจ็บอีก... "โอ๊ย! หมอคะ ป้าเหมือนคนพิการเลยตอนตื่นนอน ขามันแข็ง เท้ามันเจ็บจนไม่อยากจะลุกไปขายของ" ป้าแดง (นามสมมติ) วัย 56 ปี แม่ค้าขายข้าวแกงเจ้าอร่อย เดินกระโผลกกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้ากังวลสุดขีด แกเล่าให้ฟังว่า ช่วงเดือนที่ผ่านมา การตื่นนอนตอนเช้ากลายเป็นฝันร้ายที่สุด พอก้าวเท้าลงจากเตียงปุ๊บ ความเจ็บแปลบที่ส้นเท้ามันพุ่งขึ้นมาเหมือนมีใครเอาตะปูมาตอก หรือเอาไฟมาช็อตที่ส้นเท้า "ป้าไปเอ็กซเรย์ที่คลินิกแถวบ้านมา เขาบอกป้ามีกระดูกงอกทิ่มเนื้อ! ป้าต้องผ่าตัดเอาออกไหมคะหมอ ป้ากลัวเดินไม่ได้" นี่คือเรื่องจริงที่หมอเจอแทบทุกวันครับ ความเข้าใจผิดเรื่อง "กระดูกงอกทิ่มเนื้อ" ทำลายขวัญและกำลังใจคนไข้มานักต่อนัก วันนี้หมอเก่งจะพามาไขความลับของ "โรครองช้ำ" หรือ "พังผืดฝ่าเท้าอักเสบ" ให้กระจ่างกันครับ ความจริงที่หมออยากบอก (ฉบับชาวบ้านเข้าใจง่าย) ก่อนอื่น ป้าแดงและทุกคนที่อ่านอยู่ สบายใจได้เลยนะครับ "กระดูกงอก ไม่ได้ทิ่มเนื้อเรา" ครับ ภาพ...